Kaynak robotu için pozisyonlandırıcı nasıl seçilir?
Konumlandırıcılar genellikle tahrik motorlarının sayısına göre sınıflandırılır: tek eksenli konumlandırıcılar, çift eksenli konumlandırıcılar, üç eksenli konumlandırıcılar ve bileşik konumlandırıcılar. Kaynak işlemleri öncesinde ve sırasında konumlandırıcı, kaynaklanacak iş parçasını sabitlemek ve doğru konuma getirmek için özel bağlama aparatlarını kullanır. İş parçası için farklı gereksinimler, konumlandırıcının taşıma kapasitesini ve hareket modunu belirler. Robotik kaynak üretim hatları ile esnek kaynak işleme birimlerinin önemli bir bileşeni olan konumlandırıcının işlevi, iş parçasını en uygun kaynak konumuna döndürmektir (veya ötelemektir).
1. Tek Eksenli Konumlandırıcı
Tek eksenli pozisyonlayıcılar, yapısal formlarına göre genellikle L-tipi ve C-tipi olmak üzere ikiye ayrılır. Bir L-tipi pozisyonlayıcı şunları içerir: aktif başlık, kuyruk mili ve mekanik çerçeve. Aktif başlık, genellikle kaynak robotunun harici bir ekseni tarafından tahrik edilir ve kaynak robotuyla koordine hareket sağlamayı sağlar. Kuyruk mili ise güçsüzdür ve takipçi (follower) sistemi kullanır. L-tipi pozisyonlayıcılar, dönen iş parçalarının kaynak işlemlerinde çoğunlukla kullanılır.
2. Çift Eksenli Pozisyonlayıcı
Çift eksenli pozisyonlayıcılar, öncelikle A-tipi olmak üzere, ana olarak bir döndürme ekseni, bir eğim ekseni ve bir mekanik çerçeveden oluşur. Genellikle kaynak robotunun harici eksenleri tarafından tahrik edilerek koordine hareket sağlanır. Teorik olarak, herhangi bir kaynak dikişi yatay veya tekne şekilli kaynak konumuna getirilebilir. A-tipi pozisyonlayıcılar, genellikle çok yüzlü iş parçalarının (kaynak dikişleri birden fazla yüzey üzerinde dağılmış olan) kaynak işlemlerinde kullanılır.
3. Üç Eksenli Pozisyonlayıcı
Üç eksenli pozisyonlayıcılar, döner eksenlerinin biçimine göre genellikle K-tipi ve R-tipi olmak üzere ikiye ayrılır.
K-tipi pozisyonlayıcılar, dikey ana döner eksene ve iki ek döner başlığa (L-tipi pozisyonlayıcıya eşdeğer) sahiptir. Genellikle kaynak robotunun harici eksenleri tarafından tahrik edilirler ve bu sayede robotla koordine hareket sağlarlar. K-tipi pozisyonlayıcılar, özellikle dönen iş parçalarının kaynak işlemlerinde kullanılır. K-tipi pozisyonlayıcıların belirgin özelliği, konumlandırma hareketinin çoğunlukla dikey alanı işgal etmesi ve böylece yatay alanda yer kazanmasıdır.
R-tipi pozisyonlayıcılar, yatay ana döner eksene ve iki ek döner başlığa (L-tipi pozisyonlayıcıya eşdeğer) sahiptir. Genellikle kaynak robotunun harici eksenleri tarafından tahrik edilirler ve bu sayede robotla koordine hareket sağlarlar. R-tipi pozisyonlayıcılar, özellikle dönen iş parçalarının kaynak işlemlerinde kullanılır. R-tipi pozisyonlayıcıların karakteristik özelliği, hareketlerinin çoğunlukla yatay alanı işgal etmesi ve böylece dikey alanda yer kazanmasıdır.
4. Bileşik Pozisyonlayıcılar
Kompozit pozisyonlayıcılar, yukarıda bahsedilen çeşitli pozisyonlayıcı türlerinin kombinasyonlarından oluşur. Burada esas olarak B-tipi ve D-tipi pozisyonlayıcıları tanıtmaktayız.
B-tipi bir pozisyonlayıcı, iki adet A-tipi pozisyonlayıcıdan ve bir adet C-tipi pozisyonlayıcıdan oluşur. Her A-tipi pozisyonlayıcı bir istasyona hizmet verir ve C-tipi pozisyonlayıcı istasyon geçişi için kullanılır. D-tipi bir pozisyonlayıcı ise iki adet çift eksenli pozisyonlayıcıdan ve bir adet C-tipi pozisyonlayıcıdan oluşur. Her çift eksenli pozisyonlayıcı bir istasyona hizmet verir ve C-tipi pozisyonlayıcı istasyon geçişi için kullanılır.
Bir kaynak robotu için pozisyonlandırıcı seçmenin temel noktası, robotla "küsürsüz bir şekilde çalışabilen" bir "dış eksen" seçmektir. Pratik uygulamalarda, daha iyi kaynak sonuçları elde etmek amacıyla ekipmanın performans parametrelerini kaynak görevinin özel gereksinimlerine göre ayarlamak ve optimize etmek de gerekir. Kısa özetle, sadece kaynak pozisyonlandırıcısının performans parametrelerini tam olarak anlayıp bunları mantıklı bir şekilde kullanarak ekipmanın avantajları tam olarak ortaya çıkarılabilir; bu da kaynak üretiminde verimliliği ve kaliteyi artırır.
